Làm chủ Metadata & Properties

Khi Vault còn ít file, bạn có thể tìm thứ mình cần chỉ bằng cách nhìn vào tên file và thư mục. Khi số lượng lên đến vài trăm, rồi vài nghìn ghi chú, cách đó không còn khả thi. Bạn cần dữ liệu về dữ liệu — hay còn gọi là Metadata (siêu dữ liệu).

Trong Obsidian, siêu dữ liệu được lưu dưới dạng Thuộc tính (Properties) (tên gọi kỹ thuật: cấu trúc YAML Frontmatter). Đây là nền tảng để Bases, Chế độ xem mạng lưới (Graph View), và các hệ thống tìm kiếm nâng cao hoạt động được.

1. Thuộc tính là gì — và tại sao chỉ viết thông tin vào ghi chú là chưa đủ?

Giả sử bạn đọc một cuốn sách và ghi chú lại. Bạn có thể viết ngày đọc vào dòng đầu bài:

markdown
1Đọc xong ngày 15 tháng 3 năm 2026. Tác giả: Daniel Kahneman.

Điều này hoàn toàn ổn nếu bạn chỉ muốn nhớ. Nhưng khi bạn muốn lọc tất cả sách đọc xong trong quý 1 hay tìm tất cả sách của Kahneman — Obsidian không thể đọc câu văn tự do để trả về kết quả chính xác.

Thuộc tính giải quyết điều đó bằng cách chuẩn hóa dữ liệu thành định dạng có cấu trúc:

yaml
1---
2title: "Thinking, Fast and Slow"
3author: "Daniel Kahneman"
4status: "done"
5date_finished: 2026-03-15
6rating: 5
7tags:
8  - book
9  - psychology
10---

Máy tính đọc YAML không cần "hiểu" — nó chỉ cần so khớp. Và đó là lý do tại sao Bases, công cụ Tìm kiếm (Search), và các bộ lọc (filter) trong Obsidian hoạt động chính xác.

2. Các loại Property và khi nào dùng

Obsidian hỗ trợ 6 kiểu dữ liệu cho Thuộc tính. Chọn đúng kiểu quan trọng vì nó ảnh hưởng đến cách Bases lọc (filter) và sắp xếp (sort):

3. Naming conventions — Quy tắc đặt tên Property

Quy tắc đặt tên nhất quán quan trọng vì một lý do thực tế: nếu một file dùng dateFinished và file khác dùng date_finished, Bases sẽ xem chúng là hai cột khác nhau và kết quả lọc (filter) sẽ bị sai.

Khuyến nghị:

• Dùng snake_case (chữ thường, nối bằng dấu gạch dưới): date_finished, word_count, source_url
• Không dùng dấu cách hay ký tự đặc biệt
• Tên ngắn gọn, mô tả đúng nội dung: status thay vì current_processing_status

4. Ví dụ thuộc tính mẫu thực tế cho 3 loại ghi chú phổ biến

Dưới đây là 3 bộ khung (schema) Thuộc tính được thiết kế để hoạt động tốt với Bases. Bạn có thể dùng ngay hoặc điều chỉnh theo nhu cầu.

Mẫu cho ghi chú đọc sách

yaml
1---
2title: "Tên sách"
3author: "Tên tác giả"
4status: "to-read"        # to-read | reading | done
5rating:                  # 1-5, để trống nếu chưa đọc xong
6date_started:
7date_finished:
8source: "library"        # library | bought | pdf | borrowed
9tags:
10  - book
11  - <chủ đề>
12---

Mẫu cho ghi chú dự án

yaml
1---
2title: "Tên project"
3status: "active"         # idea | active | on-hold | done | cancelled
4priority: "medium"       # high | medium | low
5start_date:
6due_date:
7stakeholders:
8  - "Người liên quan 1"
9tags:
10  - project
11---

Mẫu cho ghi chú hàng ngày

yaml
1---
2date: 2026-05-08
3energy: 3               # 1-5, mức năng lượng trong ngày
4mood: "focused"         # focused | distracted | tired | energized
5wins:
6  - ""
7review: false           # đã viết review cuối ngày chưa?
8tags:
9  - daily
10---

5. Cách thêm Properties hiệu quả

3 cách thêm Thuộc tính trong Obsidian:

1. Giao diện trực quan: Gõ --- ở dòng đầu file → Enter → Obsidian hiển thị bảng điều khiển (panel) Properties với nút + để thêm từng trường
2. Bảng lệnh (Command Palette): Cmd/Ctrl + P → Add file property
3. Trực tiếp trong YAML: Gõ tay trong cặp --- nếu bạn đã quen với cú pháp (syntax) YAML

6. Thuộc tính và Bases — Vòng lặp hoàn chỉnh

Thuộc tính là dữ liệu đầu vào; Bases là công cụ truy vấn đầu ra. Hai thứ này phụ thuộc nhau:

Ngược lại: nếu bạn viết Đã đọc xong vào phần thân bài thay vì status: "done" trong Thuộc tính, Bases không thể lọc được.

Tài liệu tham khảo

• Obsidian Help — Properties — Tài liệu chính thức về Properties
• kepano/obsidian-skills — obsidian-markdown — Agent Skill tham khảo từ CEO Obsidian về Markdown và Properties

Ở bài tiếp theo, chúng ta sẽ đi vào câu hỏi mà nhiều người dùng Obsidian mắc kẹt: nên dùng Folder, Tag hay Link để phân loại ghi chú?